ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ: Και τώρα, τί ;

κέντρο-υγείας-Καρπάθου

Από το 2020 το Κέντρο Υγείας Καρπάθου έπαψε να λειτουργεί. Ιατρικό, νοσηλευτικό προσωπικό και εξοπλισμός μεταφέρθηκαν με υποδειγματική τάξη στο νεόδμητο Γενικό Νοσοκομείο Καρπάθου. Στολίδι πραγματικό το νέο Νοσοκομείο και ενισχυμένο με νεοπροσληφθέν προσωπικό, προσφέρει ήδη πολύτιμες υπηρεσίες υγείας εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Τί γίνεται όμως με το ιστορικό κτίριο του Κέντρου Υγείας, που κτίστηκε και σε μεγάλο βαθμό εξοπλίστηκε από δωρεές Συλλόγων και Καρπαθίων Ευεργετών και Δωρητών κυρίως της Αμερικής; Στον εξελισσόμενο διάλογο για τη βέλτιστη αξιοποίηση του κτιρίου προσθέτω και τις δικές μου απόψεις.

Κατά καιρούς έχει προταθεί να γίνει γηροκομείο, σχολείο, μουσείο ή να παραχωρηθεί η χρήση του σε υπηρεσίες του δήμου, της αστυνομίας, της πυροσβεστικής, του στρατού. Για τη σωστή επιλογή πρέπει να τεθούν κριτήρια και προτεραιότητες, έτσι ώστε η αξιοποίηση του κτιρίου να δώσει τη μέγιστη υπεραξία στην πόλη και στο νησί. Κατά την άποψή μου αυτό μπορεί να υπηρετηθεί πιο αποτελεσματικά με την ανάδειξή του σε χώρο πολιτισμού, που να είναι ελκυστικός στους πολυάριθμους επισκέπτες της Καρπάθου. Ασφαλώς υπάρχουν και οι πρακτικές ανάγκες κράτους και κοινωνίας, γι αυτές όμως μπορούν να δρομολογηθούν άλλες λύσεις.

Μαζί με τις φυσικές ομορφιές, ο πολιτισμός είναι ο πλούτος της Καρπάθου. Είναι η Πελασγική, Μινωική/Μυκηναϊκή και Δωρική της καταγωγή. Είναι η Μυθολογία, η Αρχαιολογία, η Ιστορία και η Λαογραφία της. Το αν μπορούν να στεγαστούν στους χώρους του κτιρίου όλα αυτά τα κεφάλαια του πολιτισμού μας είναι από μόνο του αντικείμενο μελέτης και αξιολόγησης ειδικών επιστημόνων, ερευνητών και τεχνικών. Ειδικά για το κεφάλαιο αρχαιολογία είναι γνωστό ότι σημαντικά ευρήματα του νησιού εκτίθενται ή είναι αποθηκευμένα στο Μουσείο Ρόδου, ενώ το όντως εξαιρετικό Αρχαιολογικό Μουσείο Καρπάθου ασφυκτιά από έλλειψη χώρων.

Στην ιστορική συγκυρία της επετείου των 200 χρόνων από τη συμμετοχή της Καρπάθου στην Επανάσταση του 1821, θα ήταν θαυμάσιο ένα τόσο σημαντικό έργο να μπει σε ορθή προοπτική και προγραμματισμό. Με διαφάνεια και ψύχραιμο δημόσιο διάλογο, με αντιπαράθεση προτάσεων αλλά και γόνιμη σύνθεση απόψεων. Εφόσον υπάρξει ομοθυμία των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κοινωνικών εταίρων, το τελικό σχέδιο – συνεπικουρούμενο από το ικανό προσωπικό που διαθέτει η Κάρπαθος στην κεντρική πολιτική σκηνή – μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Ακριβώς όπως έγινε το Νοσοκομείο.

Μιχάλης Μικρός-
Μικροπανδρεμένος

… και εκήρυξεν της ένωσίν του με τα της Μητρός Ελλάδος …

Η Ένωση της Καρπάθου και της Κάσου με την Ελλάδα συντελείται … 4 χρόνια πριν από την επίσημη ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου! 

7
η Μαρτίου 1948 – 5η Οκτωβρίου 1944

1947-ensomatosi1Γιορτάσαμε και φέτος μιαν ακόμη επέτειο του ιστορικού γεγονότος της «Ενσωμάτωσης» της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα. Τα δώδεκα νησιά μας ήταν το τελευταίο κομμάτι της χώρας που προστέθηκε στον κορμό της μητέρας πατρίδας το έτος 1948. Εκπληρώθηκαν έτσι τα όνειρα πολλών γενεών Δωδεκανησίων που από το 1821 είδαν τους τόπους τους να μπαίνουν και να βγαίνουν τρεις φορές από την αγκαλιά της Μάνας Ελλάδας.

  • Το 1821 για εννιά περίπου χρόνια η Κάρπαθος και άλλα νησιά της Δωδεκανήσου, συμμετείχαν στο πρώτο μόρφωμα του Ελληνικού κράτους, πληρώνοντας σε πολλές περιπτώσεις διπλούς φόρους, τόσο στην απειλητική Οθωμανική αυτοκρατορία όσο και στα ταμεία της Επαναστατημένης Ελλάδας. Ο επιφανής πατριώτης Χατζηλίας Οικονόμου έπαιξε ενεργό ρόλο στην δεύτερη (1823) και στην τέταρτη (1829) Εθνοσυνέλευση, ενώ Καρπάθιοι ναυτικοί και στεριανοί πολεμιστές συμμετείχαν ενεργά στα μέτωπα του αγώνα. Ένα επιπλέον καρπάθικο καράβι πήρε μέρος και στην ιστορική Ναυμαχία του Γέροντα (1824). Το 1830 όμως το πρωτόκολλο του Λονδίνου παραχώρησε τα Δωδεκάνησα στην Τουρκία, ανταλλάσσοντας τα με την τουρκοκρατούμενη Εύβοια.  
  • Στα 1912 οι Ιταλοί κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα, διακηρύσσοντας ότι θα σεβαστούν τους Έλληνες κατοίκους τους, αφήνοντας να διαφανεί η ελπίδα της παραχώρησής τους στην Ελλάδα. Τελικά, αν και Ευρωπαίοι και Χριστιανοί, οι νέοι κατακτητές αποδείχτηκαν χειρότεροι από τους αλλόθρησκους, καθώς εκτόπισαν με τις τακτικές τους μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Δωδεκανήσου για να διευκολύνουν την πραγματοποίηση στη συνέχεια των εποικιστικών τους σχεδίων.   
  • Το 1920 η Συνθήκη των Σεβρών προέβλεπε την επιστροφή των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα, με εξαίρεση τη Ρόδο και το Καστελλόριζο των οποίων ο πληθυσμός θα αποφάσιζε, μετά από κάποιο διάστημα, για την τύχη του με δημοψήφισμα. Τα γεγονότα το ’22 όμως έσβησαν κι αυτή την ελπίδα.

Τόσο κοντά και τόσο μακριά από τη Μητέρα Ελλάδα! 

Είκοσι δύο χρόνια μετά βρισκόμαστε στα τελειώματα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Τον Σεπτέμβρη του 1944 οι Γερμανοί αρχίζουν να εγκαταλείπουν την Κάρπαθο και μέχρι τις αρχές του Οκτώβρη αποσύρονται στη Ρόδο. Οι σκλαβωμένοι Καρπάθιοι ξεσηκώνονται με σκοπό να καταλύσουν οριστικά την Ιταλοκρατία στον τόπο τους. Την 5η Οκτωβρίου στις Μενετές της Καρπάθου εκφράζεται ο επαναστατημένος Καρπαθιακός λαός, ζητώντας όχι μόνο την Ελευθερία του αλλά και την Ένωση του με την Μητέρα πατρίδα. Ακολουθούν τα υπόλοιπα χωριά.

Τα παραπάνω γεγονότα είναι ίσως γνωστά, σε γενικές γραμμές, στους περισσότερους αναγνώστες. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό σε πολλούς Καρπαθίους και Δωδεκανησίους είναι ότι η τότε ηγεσία των Καρπαθίων προγόνων μας, δεν αρκέστηκε μόνο στις επαναστατικές πράξεις που ξεκίνησαν από τις Μενετές και την Αρκάσα. Ούτε φυσικά στους πυροβολισμούς, στις τυμπανοκρουσίες και στους σημαιοστολισμούς, που επικράτησαν στην Κάρπαθο από την 5η Οκτωβρίου του ’44 και εντεύθεν. 

Με μια αξιοθαύμαστη αυτενέργεια, με μέθοδο και με συντονισμό η στρατιωτική και η πολιτική ηγεσία της Καρπάθου οδήγησε τους εναπομείναντες στο νησί Ιταλούς στη συνθηκολόγηση και στην αποδοχή της ήττας τους. Πάνω σε αυτές τις κοινές τους επιδιώξεις στηρίχτηκε η «Διακήρυξη της Απελευθέρωσης και της Ένωσης της Καρπάθου και της Κάσου με τη Μητέρα Ελλάδα» [1] που διατυπώθηκε ομόθυμα και εγγράφως την 7η Οκτωβρίου 1944 από τους Αντιπροσώπους των επαναστατημένων κατοίκων: 

… και εκήρυξεν της ένωσίν του μετά της Μητρός Ελλάδος …

Α100-detail
Απόσπασμα από το ιστορικό έγγραφο της διακήρυξης της Ένωσης της Καρπάθου και της Κάσου με την Ελλάδα από τους επαναστατημένους κατοίκους των δυο νησιών το έτος 1944.

 

Και τότε έκαναν ένα βήμα πιο πέρα: ανέθεσαν σε 7 παράτολμους συμπατριώτες μας τη μεταφορά της διακήρυξης στην Αίγυπτο. Με κίνδυνο της ζωής τους, μέσα σε μια βενζινόβαρκα 2 τόνων, φτάνουν στην Αλεξάνδρεια και παραδίδουν το πολύτιμο μήνυμα στα χέρια της Ελληνικής Κυβέρνησης και των Συμμάχων. Το έγγραφο αυτό, υπογραμμένο από 53 «Αντιπροσώπους» των κοινοτήτων της Καρπάθου και της Κάσου [2], επικυρώνει τη βούληση του Καρπαθιακού και του Κασιακού λαού ενώ τα έγγραφα της συνθηκολόγησης της Ιταλικής διοίκησης που ακολουθούν του δίνουν και την απαραίτητη νομική υπόσταση. 

Βέβαια αντί για την Ένωση προέκυψε εν συνεχεία μια σύντομη (ευτυχώς) περίοδος Αγγλοκρατίας [3] στα νησιά μας…Αξίζει να σημειωθεί ότι η Βρετανική διοίκηση ποτέ δεν αναγνώρισε την Ένωση της Καρπάθου και της Κάσου με την Ελλάδα. Η δε Ελληνική Κυβέρνηση του ’44 ούτε τα μέσα είχε για να υπερασπιστεί το ιστορικό αυτό κεκτημένο, ούτε και τη διάθεση να συγκρουστεί με τη Βρετανική αυτοκρατορία για χάρη των δυο νησιών, εν ονόματι άλλων σοβαρότερων σκοπιμοτήτων της!

Έτσι ούτε λίγο – ούτε πολύ οι Βρετανοί, παρά τις αρχικές τους διακηρύξεις, δεν αποβιβάστηκαν στην Κάρπαθο και στην Κάσο στο όνομα του Βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου του Β΄, αλλά ως «τοποτηρητές» του προηγούμενου Ιταλικού αποικιοκρατικού καθεστώτος…, επιζητώντας με τους χειρισμούς τους να διαγράψουν από τη σκακιέρα των διαπραγματεύσεων και του μετέπειτα παζαριού το σπουδαίο αυτό επίτευγμα των προγόνων μας. Παρά ταύτα οι άθλιοι αυτοί χειρισμοί των «συμμάχων» δεν αναιρούν την ηθική και πρακτική αξία του ιστορικού επιτεύγματος.

Εμείς οι Καρπάθιοι έχουμε για μεγάλο διάστημα αναλωθεί σε ομφαλοσκόπηση αναφορικά με τα γεγονότα του ’44 και το πως τα έζησε κάθε χωριό ξεχωριστά. Και είναι ίσως σ’ ένα βαθμό αναμενόμενο. Έχουμε όμως το χρέος έστω και μετά από 70 τόσα χρόνια να μελετήσουμε ευλαβικά το ιστορικό κείμενο της διακήρυξης της Ένωσης με την Ελλάδα [1]. Να εντοπίσουμε μέσα σε αυτό τις υπογραφές ανθρώπων που γνωρίσαμε ή που γνωρίζουμε, παππούδων, συγγενών, φίλων, δασκάλων, ιατρών και άλλων προσώπων, που κλήθηκαν να βάλουν την υπογραφή τους εκείνη την ώρα σε ένα τέτοιο έγγραφο και που εν συνεχεία θέλησαν να κοινοποιήσουν την επιθυμία τους και το επίτευγμα τους σε όλο τον κόσμο και φυσικά και σ’ εμάς σήμερα.                 

Είναι ανάγκη να εμπνευστούμε σήμερα από την ομοθυμία, την ομοψυχία και τον πατριωτισμό που επέδειξαν οι ξεσηκωμένοι συμπατριώτες μας στις δύσκολες εκείνες περιστάσεις! 

 

Μανόλης Μ. Τσαγκάρης  
Γιώργος Ν. Τσαμπανάκης 


Πηγές και Αναφορές

 [1] Το αυθεντικό χειρόγραφο έγγραφο που αναφέραμε βρίσκεται αρχειοθετημένο στο Αρχείο του Ελληνικού Υπουργείου των Εξωτερικών, ενώ πιστό αντίγραφό του, που παραχωρήθηκε από το Ιστορικό και Πολιτισμικό Αρχείο Ολύμπου Καρπάθου, βρίσκεται αναρτημένο στην ιστοσελίδα https://www.karpathos.net/A100 

[2] Ο κατάλογος των 53 Καρπαθίων και Κασίων που υπογράφουν το έγγραφο στο https://www.karpathos.net/558  από το σχετικό βιβλίο του Μανώλη Γ. Κασσώτη που προέκυψε από την πιο πάνω αναφερόμενη πηγή.   

[3] Βλ. ομιλία Γιώργου Νικ. Τσαμπανάκη με θέμα: «Ντίνος Α. Μελάς, ο συγγραφέας του βιβλίου «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ – 5 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1944», η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ημερίδας που αφιέρωσε το Κ.Κ.Ε.Π. στην μνήμη του Ντίνου Αντ. Μελά και διοργανώθηκε στις Μενετές στις 13/8/2011. 

Σημ. Το άρθρο αυτό πρωτοδημοσιεύθηκε στην έντυπη εφημερίδα «Ομόνοια», τεύχος 47, 2016.

Μ. Κόνσολας: στήριξη εργαζομένων σε τουρισμό και εστίαση

Λάβαμε από το γραφείο του κ. Κόνσολα το παρακάτω δελτίο τύπου:

μανος κόνσολας

  • ΗΜΑΡ: 11 Φεβρουαρίου 2021
  • ΘΕΜΑ : « Παρέμβαση του Μάνου Κόνσολα σε τρεις υπουργούς, με προτάσεις για τη στήριξη εργαζομένων, επαγγελματιών και ανέργων σε τουρισμό και εστίαση».

Συγκεκριμένες και ουσιαστικές προτάσεις κατέθεσε, με παρέμβασή του, σε τρεις Υπουργούς, ο Βουλευτής Δωδεκανήσου κ. Μάνος Κόνσολας, προκειμένου να στηριχθούν εργαζόμενοι, άνεργοι, αλλά και επαγγελματίες σε τουρισμό και εστίαση.
Οι προτάσεις του κ. Κόνσολα στους Υπουργούς Οικονομικών, Εργασίας και Ανάπτυξης περιλαμβάνουν:
-Την ένταξη στο επίδομα των 534 ευρώ, για την τρέχουσα συγκυρία, των τουριστικών συνοδών, των ξεναγών, των εποχιακά εργαζόμενων σε τουριστικά γραφεία.
– Την ενεργοποίηση επιδοτούμενων προγραμμάτων κατάρτισης και δεξιοτήτων για τους εργαζόμενους και ανέργους στον τουρισμό, που δεν λαμβάνουν κανένα επίδομα.
-Την επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών, για ένα χρονικό διάστημα, για τους εργαζόμενους στην εστίαση, μόλις πραγματοποιηθεί η επανεκκίνηση του κλάδου και προκειμένου να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας.
-Τη θέσπιση ειδικής επιστρεπτέας προκαταβολής, στους επιχειρηματίες της εστίασης, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για την επανεκκίνηση των επιχειρήσεων τους, όταν αρθεί η αναστολή λειτουργίας.
-Την ένταξη των φορολογικών υποχρεώσεων στην επιδότηση παγίων δαπανών, για τις επιχειρήσεις στον τουρισμό και στην εστίαση.
-Τη διαμόρφωση χρηματοδοτικού προγράμματος, μέσα από το ΕΣΠΑ, που θα απευθύνεται αποκλειστικά σε επιχειρήσεις εστίασης.
Ο Μάνος Κόνσολας σε δήλωση του, τονίζει:
« Υπάρχουν συγκεκριμένες προτεραιότητες που είμαι βέβαιος ότι η κυβέρνηση γνωρίζει. Άλλωστε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, έχει δημόσια τοποθετηθεί για την ανάγκη στήριξης του τουρισμού και της εστίασης, δύο κλάδων που έχουν πληγεί στο μέγιστο βαθμό.
Οι προτάσεις που κατέθεσα, έχουν στο επίκεντρο τον άνθρωπο, τον εργαζόμενο, τον επαγγελματία, τον άνεργο. Γιατί η οικονομία δεν είναι μόνο αριθμοί, είναι άνθρωποι».

Μια βάρκα μόνη στην Αχάτα

της Μαρίας Σαρρή-Μπεχράκη

 Την είδα στην Αχάτα: Μια βάρκα τραβηγμένη έξω στη στεριά, “μια βάρκα μόνη”. Απέπνεε θλίψη, όπως όλα εκείνα τα εγκαταλελειμμένα πράγματα που παραπέμπουν σε εγκαταλελειμμένες ζωές, χαρές κι αγάπες. “Η θλίψη όλων των τελειωμένων πραγμάτων”.

1973-αχάτα 

Ρώτησα: “τίνος είναι τούτη η βάρκα” 

“Ήταν του Μέλιου” μου είπαν. 

Σαν καμπάνα θανάτου εκείνο το “Ήταν”. Ναι, γιατί ο Μέλιος δεν υπήρχε πια.

 Ήταν φίλος μας ο Μέλιος κι η μνήμη όταν γίνεται επιλεκτική επιλέγει να κρατά άφθαρτα όσα κάποτε είχαν αυθεντικότητα και αξία αισθητική. Έτσι κράτησε ανέπαφη τη μορφή, την αρχοντιά και το ήθος του Μέλιου.

Τό ΄χουμε να πιστεύουμε πως όσα κρύψαμε στη μνήμη και στη καρδιά μας δεν θα σβήσουν ποτέ. Πόσα πολλά σβήνουν και χάνονται. “Σβήνει και χάνεται η μορφή σου” λέει ο Καβάφης.

 Όσα, – υπό την καθοδήγηση της καρδιάς – κράτησε η μνήμη  αναλλοίωτα μας δημιουργούν τη ψευδαίσθηση πως είμαστε αναλλοίωτοι κι εμείς. 

Η ανάγκη μας για ψυχική και πνευματική επικοινωνία – όχι  ως είθισται λεκτική μόνο – μας ωθεί να προσεγγίζουμε εκείνους που το ήθος και η προσωπικότητα τους γενικά, εγγυώνται αυτή τη δυνατότητα. Κι ήταν αυτός ο λόγος που ο Μέλιος υπήρξε φίλος μας. 

H (κάποτε) ερήμην υποθηκευμένη στις κοινωνικές ιδεοληψίες νιότη, έβρισκε τρόπους να “χτίζει” και να χαίρεται ωραίες και άδολες φιλίες εξορύσσοντας υλικά από ψυχικά αποθέματα. 

Ξένοιαστοι και πασίχαροι γελούσαμε και τραγουδούσαμε το τραγούδι της νιότης, αφού η νιότη ποτέ δε ξέρει πως υπάρχει η φθορά. Ανέμελοι και ανυποψίαστοι χωρίς επίγνωση της φοβερής ευθύνης που θα αναλαμβάναμε “μπαίνοντας” στη ζωή.

Σαν εκείνους τους νεαρούς  κουπολάτες από την Κνωσό που κουβαλούσαν με το καράβι τους λάδι στη Πύλο και ο Απόλλων τους είδε ψηλά από τους Δελφούς, τους άρπαξε και τους έκαμε ιερείς στο πρώτο του ναό. Κι εκείνοι ερμήνευαν – λέει – όπως – όπως τις προφητείες του, αλλά ο Απόλλωνας είχε για ΄κείνα τα νεαρά παιδιά  μεγάλη κατανόηση κι επιείκεια. Τόση όση νομίζαμε κι εμείς πως θα ΄χε ο χρόνος κι η ζωή για μας.

Ένα ωραίο ψηφιδωτό η νιότη μας κι ο Μέλιος μια λαμπερή ψηφίδα πάνω σ’ αυτό. 

Λένε πως τα πράγματα αρχίζουν να υπάρχουν από τη στιγμή που τα ονοματίζουμε. Ας ονοματίζουμε τους φίλους μας για να “υπάρχουν” όσο θα υπάρχουμε κι εμείς.

Ναι, ο Μέλιος ήταν φίλος μας.

____________________________________________________________

Σημ. Σ.Ε. :  Ο Μέλιος Καπετανάκης ήταν ο δευτερότοκος γιος του Νίκου Καπετανάκη, ιδρυτή μετά την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου στη Ρόδο του περίφημου ξενοδοχείου «Κάιρον Πάλλας».

Ο Μέλιος μεγάλωσε στη Ρόδο, αλλά ποτέ δεν ξεχνούσε την καταγωγή του και επισκεπτόταν την Κάρπαθο συχνά. Πέθανε πρόωρα, μα πολλοί σε Ρόδο, Κάρπαθο, Αθήνα και Αμερική τον θυμούνται ακόμη με νοσταλγία. Μεγάλη ήταν αγάπη του για την Αχάτα, γι αυτό και μετά θάνατον οι συγγενείς του χρηματοδότησαν την κατασκευή της βρύσης στο ”νερό της Αχάτας”.  Σήμερα [2020] αυτή η βρύση δεν υπάρχει πια. Υπήρξε και αυτή θύμα του χρόνου και των διαθέσεων των νέων ιδιοκτητών του χώρου.

Ευχαριστούμε τον Μανώλη Κασσώτη για την παραχώρηση του ανέκδοτου λογοτεχνικού κειμένου της κ. Σαρρή-Μπεχράκη. Χρωματίζει εικόνες και αξίες που στη σύγχρονη Αχάτα της τουριστικής εκμετάλλευσης έχουν από καιρό ξεθωριάσει.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην έντυπη εφημερίδα της Ομόνοιας, το Δεκέμβριο του 2015.

Η βρύση του Μελιού στην Αχάτα

βρύση του Μελιού στην Αχάτα

Στη βρύση του Μελιού που δεν υπάρχει σήμερα, είχαν χαραχτεί αυτές οι μαντινάδες της Φωτεινής Σταματιάδη-Γεργατσούλη:

Διαβάτη άγνωστε, γνωστέ, αν τύχει και περάσεις,
σκύψε στη Βρύση του Μελιού, να πιείς να ξεδιψάσεις.

Και άφησε τη σκέψη σου, στο παρελθόν να τρέξει,
στο Μέλιο μας που βιάστηκε, νωρίς για να μισέψει.

Που ανεβοκατέβαινε, σαν αετός στη στράτα,
και λάτρευε τη θάλασσα, στην όμορφη Αχάτα.

Κι αν από τούτο το νερό, λίγη δροσιά θα νιώσεις,
στο άτυχο λεβέντη μας, συχγώρεση να δώσεις.

Αν οι Τρείς Ιεράρχαι ήταν σήμερα δάσκαλοι

Οι τρείς Ιεράρχες

Ενα ξεχωριστό άρθρο για τους Τρείς Ιεράρχες δημοσίευσε το 2013 ο συμπατριώτης μας Αρχιμανδρίτης Καλλίνικος Μαυρολέων στο Ιστολόγιο του  με τίτλο: Αν οι τρεις Ιεράρχες ήταν σήμερα δάσκαλοι…. [3]. Παραθέτουμε εδώ αποσπάσματά και σας παροτρύνουμε να  να το διαβάσετε ολόκληρο από το σχετικό σύνδεσμο στο τέλος του άρθρου.

Με την ιδιαίτερη του ικανότητα του ο συγγραφέας μεταταφέρει τα διδάγματα των μεγάλων πατέρων ως συμβουλές προς τους δασκάλους. Και φυσικά και στους κατ’ οίκων δασκάλους, τους γονείς. 

Ο σκοπός της Αγωγής και της Μόρφωσης

Ἄς μήν ξεχνοῦμε ὅτι σκοπός τῆς ἀγωγῆς εἶναι νά καταστήσει τόν ἄνθρωπο ἀντάξιο τῆς θείας καταγωγῆς του, ἀλλά καί τοῦ θείου προορισμοῦ του. Ὄχι μόνο νά γίνει ἰσχυρή προσωπικότητα γιά νά δράσει καί νά προσφέρει στήν κοινωνία, ἀλλά καί νά κατασταθεῖ «συμπολίτης τῶν ἁγίων καί οἰκεῖος τοῦ Θεοῦ».[2] Ἡ ὁμοίωση πρός τόν Θεό καί τελικά ἡ θέωση πρέπει νά εἶναι ἡ κύρια ἐπιδίωξη τοῦ ἀνθρώπου ἐπί τῆς γῆς καί τῆς ἀγωγῆς του. Ὁ ἄνθρωπος, ὁ κάθε ἄνθρωπος, καί ὁ μικρός μαθητής μας ἐν προκειμένῳ, εἶναι «θεός κεκελευσμένος» ….

Ἐπίσης, ποτέ δέν πρέπει νά ξεχνᾶμε πόσο εὔπλαστη καί ἀπαλή εἶναι ἡ παιδική ψυχή καί μαλακή σάν τό κερί. [9] Τά μαθήματα ἀρετῆς πού θά ἐντυπωθοῦν στό παιδί ἀπό τήν παιδική ἡλικία εἶναι ἀνεξάλειπτα.[10]

Τό λόγο παίρνει ὁ Γρηγόριος: Ἡ ἀγωγή εἶναι τέχνη τῶν τεχνῶν καί ἐπιστήμη τῶν ἐπιστημῶν καί ἔχει σκοπό νά δώσει στήν κοινωνία καλούς χριστιανούς. Κυρίως ὅμως σκοπός τῆς ἀγωγῆς εἶναι «νά τηρηθεῖ ἡ εἰκόνα καί νά ἐξομοιωθεῖ πρός τό ἀρχέτυπον».[14]

Ἡ σχέση δασκάλου καί μαθητή

Ἡ σχέση παιδαγωγοῦ – μαθητῆ εἶναι μιά σχέση ἐλευθερίας καί δημιουργίας. Ὀφείλουμε νά σεβόμαστε πρώτιστα ἐμεῖς τό δῶρο τῆς ἐλευθερίας, πού χάρισε ὁ Δημιουργός στά παιδιά καί νά μή φυλακίζουμε τίς ἀνησυχίες τους.

Γρηγόριος: Ἡ Παιδεία πρέπει νά εἶναι δρόμος ἀπελευθέρωσης καί ὄχι δουλείας, ὄχι καθημερινός θάνατος καί μιζέρια! Ἄς κάνουμε τήν Παιδεία ὅπλο δικαιοσύνης καί ὄχι θανάτου», 

Εὐχάριστος ὁ τρόπος τῆς διδασκαλίας.

Βασίλειος: Νά γίνεται μέ εὐχάριστο τρόπο ἡ διδασκαλία μας. Μάθημα πού γίνεται μέ τό ζόρι, δέν μπορεῖ ν’ἀφήσει τίποτε, ἀλλά ἐκεῖνα πού διδάσκονται μέ χάρη και εὐχαρίστηση μπαίνουν στίς ψυχές τῶν παιδιῶν μας, παραμένουν γιά μεγάλο χρονικό διάστημα στό νοῦ τῶν μαθητῶν μας.

Ἡ αὐτενέργεια.

Βασίλειος: Ὁ μαθητής εἶναι ἀνάγκη νά βάζει τό χέρι του στό ἔργο. Νά ἔρχεται στήν αἴθουσα μέ ἐνδιαφέρον γιά τήν ἐξέταση τῶν προβλημάτων καί νά συμμετέχει στό ἀγώνισμα τοῦ μαθήματος. Νά διεγείρει τό πνεῦμα του, ὥστε νά θέτει ὑπό ἔλεγχο καθετί πού διδάσκεται, νά τόν ἐνθαρρύνει δέ ὁ διδάσκαλος νά συνεχίσει μόνος του τήν ἔρευνα γιά τήν ἀνεύρεση τῆς ἀλήθειας, γιατί ὅ,τι μέ κόπο ἀποκτᾶ καθείς, αὐτό καί μετά χαρᾶς ἀποδέχεται καί ἐπιμελῶς διαφυλάττει.

Για τα Ελληνοχριστιανικά Γράμματα & Εξατομίκευση της διδασκαλίας

Ἄς μήν ξεχνοῦμε, συνεχίζει ὁ Χρυσόστομος, ὅτι δέ σφυρηλατοῦμε χάλκινα ἀντικείμενα, τά ὁποῖα δέχονται παθητικά τά χτυπήματα τοῦ σφυριοῦ καί τά ὁποῖα θά βρεῖ ὁ τεχνίτης στήν κατάσταση στήν ὁποία τά ἄφησε. Σφυρηλατοῦμε ψυχές, οἱ ὁποῖες δέχονται ἤ δέ δέχονται τή διδασκαλία καί ἀντιδροῦν ποικιλοτρόπως. Κατά συνέπεια, ἄλλα πρέπει νά προσφέρουμε στή μιά περίπτωση, ἄλλα στήν ἄλλη. Ἄλλα στό πρῶτο στάδιο τῆς μαθήσεως, ἄλλα στά ἑπόμενα.

… νά λάβουμε ὑπόψη μας καί τή διαφορετικότητα τοῦ κάθε μαθητή μας, προσθέτει ὁ Γρηγόριος. Ὅπως καί στίς ἀρρώστιες τοῦ σώματος, δέ δίνει ὁ γιατρός τό ἴδιο φάρμακο σέ ὅλους, ἔτσι καί στίς ψυχές, μέ ξεχωριστό λόγο καί τρόπο ἀγωγῆς νά τούς ἀντιμετωπίσουμε.

Ἔλεγχος, ποινές, ἔπαινος

Βασίλειος: Ἕνα πολύ σοβαρό θέμα πού πρέπει νά συζητήσουμε εἶναι τό πῶς θά ἀντιμετωπίσουμε τίς προβληματικές συμπεριφορές τῶν μαθητῶν μας. Κάθε σφάλμα χρειάζεται διαφορετική ἀντιμετώπιση. Ἄλλοτε εἶναι καιρός γιά ταπεινοφροσύνη, ἄλλοτε γιά ἐξουσία, ἄλλοτε γιά ἔλεγχο, ἄλλοτε γιά παρηγοριά, πότε γιά καλωσύνη καί πότε γιά ἀποστομία κ.λ.π.

Γρηγόριος: Ὅπως στά σώματα δέν προσφέρεται ἡ ἴδια τροφή καί τά ἴδια φάρμακα, ἔτσι καί τά ἐλαττώματα τῶν ἀνθρώπων, δέν ἀντιμετωπίζονται μέ τόν ἴδιο τρόπο. Ἄλλοι εἶναι ὀκνηροί καί δυσκίνητοι, ὁπότε χρειάζεται νά τούς κεντρίζουμε, ἐνῶ ἄλλοι εἶναι θερμόαιμοι καί βιαστικοί, ὁπότε χρειάζονται χαλινάρι. Ἄλλους ὠφελεῖ ὁ ἔπαινος καί ἄλλους ἡ ἐπίπληξη, ὅταν καί τά δύο γίνονται τήν κατάλληλη στιγμή. Ἄλλους διορθώνει ἡ παρηγοριά καί ἄλλους ἡ ἐπίπληξη.

Αγάπη προς το μαθητή

Γρηγόριος: Ἡ ἀγάπη μας πρός τό μαθητή πρέπει  νά ἔχει δυό διαστάσεις. Ἡ μιά ὁπλίζει τό δάσκαλο μέ ὑπομονή καί αἰσιοδοξία κι ἡ ἄλλη ἀσκεῖ μεγάλη μορφωτική ἐπίδραση στίς ψυχές τῶν παιδιῶν. Τίποτε δέν προσελκύει τό μαθητή περισσότερο, ἀπό τό νά αἰσθάνεται ὅτι ὁ δάσκαλός του τόν ἀγαπᾶ καί φροντίζει γι’ αὐτόν. Ἐνθουσιάζεται ὁ μαθητής, ὅταν βλέπει πώς ὁ δάσκαλος τόν πλησιάζει καί δέν τόν περιφρονεῖ.

«ΕΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΥΘΕΣΙΑ ΚΥΡΙΟΥ»

Ιωάννης: Νομίζω ὅτι πρέπει νά ἐπιστήσουμε τήν προσοχή των γονέων ὄχι μόνο νά ἐκπαιδεύουν τά παιδιά τους στίς τέχνες καί τό σχολεῖο, ἀλλά καί νά τά ἐκπαιδεύουν «ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου». Νά προσέχουν τίς συναναστροφές τους, γιά νά ἐλέγχουν τί λέγεται ἐκεῖ καί τί μαθαίνει τό παιδί. Δέν πρέπει ν’ἀφήσουν τόν ὁποιοδήποτε νά γίνει οἰκοδόμος τοῦ ψυχικοῦ κόσμου τῶν παιδιῶν τους. 

Ἐπαγγελματικός προσανατολισμός.

Γρηγόριος: Ὅμως, πρέπει νά ἐνδιαφερθοῦμε καί τό μέλλον τῶν μαθητῶν μας.Ὁ δάσκαλος ὀφείλει νά διακρίνει ἐγκαίρως τίς κλίσεις τῶν μαθητῶν του καί νά ὑποδεικνύει, ὅταν φθάσουν στήν κατάλληλη ἡλικία, ποιόν κλάδο καί ποιό ἐπάγγελμα ν’ἀκολουθήσουν, ἀφοῦ ὅ,τι γίνεται μέ τίς ὑποδείξεις τῆς φύσης πετυχαίνει, ἐνῶ ὅ,τι εἶναι ἀντίθετο μ’αὐτήν, ἀποτυχαίνει.

Στήν Ἀθήνα ὑπῆρχε ἕνας παλιός νόμος, κατά τή γνώμη  μου πάρα πολύ καλός, σύμφωνα μέ τόν ὁποῖο, οἱ νέοι μόλις ἔφταναν στήν ἐφηβική ἡλικία καί γίνονταν κατάλληλοι  γιά ν’ἀκολουθήσουν τά διάφορα ἐπαγγέλματα, τούς κατηύθυναν σ’αὐτά μέ τόν ἑξῆς τρόπο: Ἔκαναν μιά δημόσια ἔκθεση μέ τά ἐργαλεῖα τοῦ κάθε ἐπαγγέλματος καί ὁδηγοῦσαν τούς νέους μπροστά σ’αὐτά. Ἀνάλογα μέ τό ἐργαλεῖο γιά τό ὁποῖο τύχαινε νά ἐκδηλώσει ὁ καθένας τή χαρά του, αὐτό τό ἐπάγγελμα τούς μάθαιναν, γιατί ἐκεῖνο πού εἶναι σύμφωνο μέ τή φύση μας στέφεται μέ ἐπιτυχία. Ἀντίθετα, ὅποιο δέν ταιριάζει στή φύση μας τόν κάνει ἀποτυχημένο. Γι’ αὐτό νά φροντίσουμε κι ἐμεῖς νά διακρίνουμε καί νά καλλιεργήσουμε τίς ἰδιαίτερες κλίσεις  τῶν μαθητῶν μας, νά τούς παροτρύνουμε νά ἀσχολοῦνται μ’αὐτά πού ταιριάζουν πρός αὐτές καί νά μήν ἀσχολοῦνται μέ περιττά, γιατί θ’ἀποτύχουν, διότι ὅπως λέει κι ἡ παροιμία, ἡ ποίηση δέ θέλει ν’ἀσχολεῖται μαζί της ἐκεῖνος πού ξέρει νά ὁδηγεῖ τά ἄλογα, γιατί θ’ἀποτύχει καί στά δυό.

Αμοιβές των Δασκάλων

Ἰωάννης: Θά πρέπει νά θυμίσουμε στούς κυβερνῶντες, νά μή ζητοῦν μόνο κόπους καί θυσίες ἀπό τούς δασκάλους. Εἶναι ἀπαραίτητο νά ἀγωνισθοῦμε γιά νά ἔχουν οἱ δάσκαλοι κάθε βαθμίδας ἰκανοποιητικές χρηματικές ἀμοιβές, καί μέ ἀφθονία μάλιστα, γιά νά μήν ἀσχολοῦνται μέ ἄλλα πάρεργα, προσπαθῶντας νά ἐξασφαλίσουν τή ζωή τῆς οἰκογενείας τους καί παραμελῶντας τό σημαντικό πνευματικό τους ἔργο.

Βέβαια ποτέ δέν ξεχνᾶμε ὅτι ἡ καλύτερη ἀμοιβή γιά τό δάσκαλο δέν εἶναι ὁ μισθός του, ἀλλά ἡ ποιότητα τῶν μαθητῶν του.


Αναφορές:

  1.  Φωτογραφία από το Καπαδόκης.gr 
  2. Σχετικό άρθρο στη wikipedia
  3. Από το ιστολόγιο του Αρχιμανδρίτη Καλλίνικου Μαυρολέων

ΣΥΝ3: ΜΑΡΑΘΟΠΙΤΑ

της συνεργάτιδάς μας,
Μαρίκας Πελεγρίνη-Διακίδη, συνταξιούχου εκπαιδευτικού

μαραθόπιτα

Όπου και να γυρίσεις το μάτι σου αυτή την εποχή, μάραθα θα δεις…βλαστάρια τρυφερά, απαλά σα βαμβάκι…Καιρός λοιπόν για μαραθόπιτες.Τι κι αν θεωρείται κρητικό το έδεσμα…νόστιμος είναι κι ό καρπάθικος μάραθος 😍

ΥΛΙΚΑ

  • Για τη ζύμη:
    • 1/2 κιλό αλεύρι γ.ο.χ.
    • 100 ml λάδι( μισή φλυτζ. περίπου)
    • μισό κουταλάκι αλάτι
    • νερό
  • Για τη γέμιση:
    • ένα μεγάλο κρεμμύδι ψιλοκομμένο
    • 3 φρέσκα κρεμμυδάκια σε λεπτές ροδέλες
    • τρία ματσάκια μάραθο (350 γρ. ) χοντροκομμένο
    • 1 ματσάκι μυρώνι (τυχερός αν βρεις!)
    • αλάτι, πιπέρι, ελαιόλαδο καρπάθικο

ΟΔΗΓΙΕΣ

μαραθόπιτα-καρπάθου

  1. Σε λεκάνη βάζω το αλεύρι, το ελαιόλαδο και ζυμώνω με νερό όπου έχω διαλύσει το αλάτι.Όταν πετύχω μια ζύμη ελαστική, τη σκεπάζω και την αφήνω ν’αναπαυθεί 💤💤💤……
  2. Τσιγαρίζω σε λίγο ελαιόλαδο το ξερό κρεμμύδι για 1 λεπτό, προσθέτω τα φρέσκα, μετά τα μάραθα και περιμένω να μειωθεί ο όγκος.Βάζω ψιλοκομμένα τα μυρώνι, αλάτι, πιπέρι και συνεχίζω για 10-15 λεπτά, μέχρι να
    μαλακώσουν και να στεγνώσουν.
  3. Χωρίζω τη ζύμη σε 20 μέρη κι ανοίγω 20 λεπτά φύλλα σε μέγεθος πιάτου φρούτων.Τοποθετώ σ’ ένα φυλλαράκι 3 κουτ. σ. γέμιση και την απλώνω αφήνοντας περιθώριο. Αλείφω με νερό περιμετρικά, σκεπάζω μ’ ένα δεύτερο φύλλο και πιέζω με πιρούνι γύρω-γύρω για να αποφύγω ατυχήματα στο τηγάνισμα 🙃 Με απλούς υπολογισμούς έχω 10 μαραθόπιτες 😍
  4. Βάζω ελαιόλαδο σε δυνατή φωτιά. Μόλις ζεσταθεί μειώνω την ένταση και τηγανίζω για 1-2 λεπτά από κάθε πλευρά.
  5. Τοποθετώ τις πίτες σε απορροφητικό χαρτί και απολαμβάνω.👌👌👌

Η συνοικία και το εκκλησάκι του Αϊ Βασίλη στο Απέρι

aperi-ag.vassilios
Απέρι – Συνοικία Αγ. Βασιλείου από το Κάστρο (φωτ. Ηλία Λογοθέτη)

Του συνεργάτη μας Γιάννη Σταματιάδη, Δικηγόρου.

Η γνωστή σε όλους μας συνοικία του Απερίου με την ονομασία ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ άρχισε να δημιουργείται περί τα τέλη του 19ου αιώνα (γύρω στο 1880) κυρίως από κατοίκους της συνοικίας «ΒΑΛΑΝΤΟΥ» και δευτερευόντως από κατοίκους της συνοικίας »ΜΟΡΡΟΟΥΣ» προκειμένου να χτιστούν σπίτια για τις δεύτερες και τρίτες κόρες τους, αφού ως γνωστόν το αρχικό σπίτι της μάνας σύμφωνα με το έθιμο το έπαιρνε η πρωτοκόρη [6]. Συνεχίστε την ανάγνωση Η συνοικία και το εκκλησάκι του Αϊ Βασίλη στο Απέρι