Ο Αης Παντελέ(η)μονας του Κατώδιου

ag.panteleimon
Με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Παντελεήμωνος στο Κατώδιο συγκεντρώσαμε μερικές από τις αναρτήσεις μελών της κοινότητάς μας. Ευχαριστούμε τον καθένα ξεχωριστά. Ευχόμαστε να βρεθούμε όλοι στη χάρη του το 2021.

Άγιος Παντελεήμων…. ο θεραπευτής….🙏🥀🌿

Γεννήθηκε στην Νικομήδεια, σε εύπορη οικογένεια.
Το όνομά του, Παντολέον..
Σπούδασε ιατρική και θεράπευε δωρεάν αυτούς που δεν είχαν την δυνατότητα να πληρώσουν…. Φυσικά αυτό δεν άρεσε.
Τον πρόδωσαν ως κρυφό Χριστιανό…
Πέθανε με μαρτυρικό θάνατο επί Διοκλητιανού,
αρνούμενος να προδώσει τα πιστεύω του….
Πάντα ο φανατισμός από όπου και αν προέρχεται
δεν τιμά τον άνθρωπο.. ούτε την θεική σπίθα που φέρει μέσα του….
Φωτό το εκκλησάκι του Αγίου στο Κατώδιο Καρπάθου…
ανάμεσα στα περιβόλια… κάποτε είχε και νερά,
πολλά νερά και παίζαμε νερο-πόλεμο στην πηγή με την πανύψηλη λεύκα….
Άννα Γιαβάση 🌿😊

Ο Αης Παντελέ(η)μονας στα χρόνια των πειρατών

Άγνωσται Ιστορικαι σελίδαι των πειρατικών χρόνων.
Υπό Γ.Γ. ΠΑΧΟΥΝΤΗ (Oakmont, Pa.)
[…] Το πανηγύρι του Αγίου Παντελεήμονος συνδέεται και με την πολυτάραχη ιστορίαν των πειρατικών χρόνων. Κατά το 1809, την ημέραν της εορτής, όλως αιφνιδίως παρουσιάσθη μία ομάς από 8 δήθεν προσκυνητάς, λέγοντες ότι ήσαν Κρανιδιώται, Oίτινες είχον το πλοιάριόν των αραγμένον εις απόκρυφον ακτήν των κάτωθεν του Κατωδίου παραλίων. Οι Καρπάθιοι προσκυνητες, χωρίς καμμίαν υποψίαν, τους επέτρεψαν να παρακολουθήσουν την λειτουργίαν και να συμπαρακαθήσουν εις την τράπεζαν οπου επηκολούθησαν τα γλέντια και οι χοροί, όταν οι άγνωστοι προσκυνηταί εμέθυσαν, ήρχισαν να τραγουδούν ύποπτες μαντινάδες, μ’ένα γύρισμα ως εξής:
Κόρες λυγερές και με μακρυά μαλλιά
Με φεγγάρι θα βρεθούμε στην ακρογιαλιά
Αυτά ενέβαλον εις υποψίας πολλούς εκ των προσκυνητών, οίτινες συνεννοηθέντες σιγά-σιγά έφυγαν με τας οικογενείας των. Οι τολμηρότεροι όμως αυτών επήραν απόφαση να μείνουν, λέγοντας ότι σε τέτοια συνάθροιση 100 Καρπαθίων η παρουσία των 8 άγνωστων ήταν μεζές. Μόλις όμως ενύκτωσεν, ήλθον νέοι άνδρες άνω των 50, ωπλισμένοι, οίτινες περικύκλωσαν το Μοναστήρι και διέταξαν όλες τες κόρες να έβγουν από το χορό και να τους ακολουθήσουν. Έγινε τότε φοβερά συμπλοκή μεταξύ Καρπαθίων και Πειρατών και ετραυματίσθησαν και εφονεύθησαν αρκετοί εκατέρωθεν.
Τέλος επεκράτησαν οι Πειραταί, αρπάσαντες 30 νεανίδας, τας οποίας απήγαγον μεθ’ εαυτών και τους τραυματισμένους συντρόφους των κάτω στο Μακρύ Γιαλό, όπου ανεχωρησαν εσπευσμένως με τρία καΐκια. Οι φονευθέντες Καρπάθιοι έμειναν επί του τόπου, τα παιδιά έπιασαν τα βουνά καθώς και μερικές γυναίκες που κατόρθωσαν να φύγουν την ωρα της συμπλοκής. Κανείς δεν έμαθε το τέλοs των απαχθεισων παρθένων, άλλοι έλεγαν ότι απήχθησαν εις Τρίπολιν και άλλοι εις το Κρανίδιον.
Από την εποχήν εκείνην κατηργήθη η Πανήγυρις του Αγίου στο Κατώδιο μέχρι του 1908, όπου ανοικοδομήθη και εκαλλωπίσθη και γίνεται κατ’ έτος η ανωτέρω περιγραφόμενη Πανήγυρις.
Ας ευχηθώμεν η χάρις του Αγίου Παντελεήμονος να μας αξιώση να συνεορτάσουμε άλλη μία φορά στην Ελεύθερη Πλέον Κάρπαθο, απολαμβάνοντας τα αγαθά της Ελευθερίας και της ασφαλείας υπό την Κυανόλευκον, εκεί, στό ωραίο Κατώδιο. (Την ιστορίαν αυτήν την χρωστώ στην αείμνηστον θείαν μου Καλίτσα Εμμαν. Χαρτοφύλακα Κάτρου).
(Εφημερίς «Ομόνοια», Ιουλίου 1945)
Πηγή:Μιχαήλ Π. Χιώτης
«Οι απανταχού της γης σύλλογοι Απεριτών Καρπάθου «Ομόνοια» και το κοινωφελές έργο τους» (Αθήνα, 2007), σελίδα 1082, τόμος Β’
Πόπη Λαδή-Λαμπρινού

Γλέντι στον (α)πλάτανο του Κατώδιου, Ιούλιος 1969

Φεύγεις κι’ από τη νιότη σου ‘πομένει ένα κομμάτι,
ανηορεύ(γ)εις κι’ ‘ερχεσαι, σαν να γυρεύγεις κάτι.

[Κωστής Νικολάου – Μαεράς]

Σας παραπέμπουμε σε παλιότερο άρθρο στο karpathos.net για τις πλήρεις μαντινάδες, όπως τις θυμάται ο Ηλίας Αντιμησιάρης.

katodio-2018
Κατώδιο 2018

… μα να γυρίσω δεν μπορώ του ρολογιού τον δείκτη….

Αναδημοσιεύουμε εδώ τη στοιχομυθία του Μάνου Παναγιώτου με το Μηνά Οικονομίδη, που χάρη στο messenger (facebook) ανταλλάχθηκαν μεταξύ Καρπάθου και Αμερικής.
Μαντινάδες στο messenger με τον αγαπημένο μου φίλο Μηνά
Οικονομίδη την παραμονή του Αγίου Παντελεήμωνος (26-7-2020)


[Μάνος] Ο Άγιος Παντελέμωνας να ’ναι βοήθειά μας,
που ‘ναι γιατρός, να έχουμε, Μηνά μου, την υγειά μας.
[Μηνάς] Πάντα υγεία και χαρές στην οικογένειά σου,
ο Άγιος Παντελέμωνας να ’ναι βοήθειά σου.
[Μάνος] Ας ημπορούσα στα παλιά τον χρόνο να γυρίσω,
και τις στιγμές που ζήσαμε πάλι να ξαναζήσω.
Μες την καρδιά μου βρίσκεται αυτό το εκκλησάκι,
που είναι τώρα του Χρυσού, πρώτα του Βασιλάκη.
[Μηνάς] Οι αναμνήσεις ειν’ πολλές στου Κατωδιού το Ρίχτι,
μα να γυρίσω δεν μπορώ του ρολογιού τον δείκτη.
[Μάνος] Ωραία που ‘ταν, βρε Μηνά, στο Ρίχτι να καθίζεις,
ν’ ακούς τον χτύπο του νερού, με φίλους να γλεντίζεις.
Να βλέπεις τον απλάτανο, που γράφει τ’ όνομά σου,
που χάραξες σαν ήσουνα παιδί με τον σουγιά σου.
Οι αναμνήσεις στο μυαλό πάνω χορό χορεύουν,
αγαπημένα πρόσωπα που έφυγαν γυρεύουν.
Θυμάμαι τον πατέρα μου, τον Μαραγκό το Μίμη,
ο Βασιλάκης κι ο Φραγκιός δεν φεύγουν απ’ τη μνήμη.
[Μηνάς] Στο όνειρό μου ζωντανούς τους βλέπω ένα-ένα,
παιδιά που γλέντιζα μαζί κι είναι στη γη θαμμένα.
[Μάνος] Ας ήταν να γυρίζανε, μαζί μας να καθίσουν,
όπως τα χρόνια τα παλιά και πάλι να γλεντήσουν.
Ας ήταν να γυρίζανε μόνο για μία μέρα,
γλέντι να γίνει αξέχαστο εις το Κατώδιο πέρα.
Να έρθουν όλοι οι παλιοί, μαζί με τον Καπότα,
γλέντι καλό να κάνουμε, όπως γινόταν πρώτα.
[Μηνάς] Δεν ξέρεις τι μου θύμισες, μ’ έκανες σκόνη πάλι,
χωρίς να πάρω είδηση, άδειασα το μπουκάλι.
[Μάνος] Μ’ έπιασε το παράπονο, όμως εγώ τα φταίω,
γιατί παλιά θυμήθηκα και κάθομαι και κλαίω.
Μα έχω ένα φίλο μου, που με καταλαβαίνει,
που στο μυαλό και στην καρδιά τέτοιες στιγμές μου μπαίνει.
[Μηνάς] Για πες μου φίλε τα παλιά τα χρόνια να ξεχάσω,
χίλια κομμάτια μ’ έκανες και μου ’ρχεται να σκάσω.
[Μάνος] Το ξέρεις, φίλε μου Μηνά, πως σου ‘χω αδυναμία,
και πριν πεθάνω, μόνο μια έχω επιθυμία.
Να ‘ρθεις για το χατίρι μου από τα ξένα μέρη,
με το βιολί του Υψηλού να κάψουμε τ’ Απέρι.
[Μηνάς] Θέλω να ’ρθω στην Κάρπαθο, όλα να τα ξεχάσω,
άμα στη μούρη θα σε δω κι ωσάν σε αγκαλιάσω.
[Μάνος] Έλα εσύ και θα με δεις τότε το τι θα κάνω,
θα λες σε τέτοια όρεξη δεν έχω δει τον Μάνο.
Θα πάω εις τον Άγιο να κάνω τον σταυρό μου,
του χρόνου εις τη Χάρη του να σ’ έχω στο πλευρό μου.
[Μηνάς] Διπλούς να κάνεις τους σταυρούς, φίλε θα σου ζητήσω,
μες του Αγίου την αυλή μαζί σου να γλεντήσω.
Μανόλης Ι. Παναγιώτου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s