Υμνος στον (α)πλάτανο του Μερτώνα

2019-08-23-mertonas-004

Το καλοκαίρι που μας πέρασε ζήσαμε ένα ξεχωριστό γλέντι στον Μερτώνα κάτω από τον Απλάτανο της Μερτωνίτισσας:

Ολο το κόσμο το γύρισα, χώρα καμμιά δε το ‘χει,
του απλατάνου τη δροσιά, σε τούτο το μετόχι!

Σε όσους θε να φύ ‘ουσι, ώρα καλή μπροστά τους,
να ‘ναι η Μερτωνίτισσα, πάντα βοήθεια τους! [1]

2019-08-23-mertonas-001

Αμέσως μετά τη λειτουργία, το φαγητό της Παναγίας και τον παραδοσιακό νεροπόλεμο των παιδιών, ξεκίνησε το πατροπαράδοτο γλέντι στη πλατεία της Μερτωνίτισσας. Δύο  μεγάλα τραπέζια στήθηκαν πάνω από την πηγή,  κάτω από τον αιωνόβιο πλάτανο, υπό τους ήχους τζιτζικιών, καρπάθικης λύρας και λαούτου. Επεξαν χωρίς μικρόφωνα και ηχοενίσχυση πολλοί οργανοπαίχτες του Απερίου διαδοχικά, ξεκινώντας από τα μέλη της οικογένειας Γ. Γεργατσούλη.

Είχα την ευκαιρία να παρακαλουθήσω από κοντά το γλέντι, και να ηχογραφήσω ένα μεγάλο μέρος του, στο οποίο συμμετείχαν πάνω από είκοσι περίπου συμπατριώτες και συγχωριανοί.

2019-08-23-mertonas-002

Οπως είταν φυσικό, ο πλάτανος της Παναγίας αποτέλεσε το κύριο θέμα του γλεντιού, στο οποίο, τρεις γενιές γλεντιστών είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν. Όπως θα ακούσετε, οι μαντινάδες βγαίνουν βαθιά από τη ψυχή, φωνές μελωδικές συντονίζονται, παίρνουν και δίνουν τη σκυτάλη μιας συλλογικής κοινοτικής έκφρασης.

Πολλές τέτοιες στιγμές υπήρξαν και αυτό το καλοκαίρι στο Απέρι και την Κάρπαθο.  Θα μοιραστώ μαζί σας σταδιακά, όσες είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω και να καταγράψω.

Η μουσική μας παράδοση στο Απέρι, μέρος της μουσικής παράδοσης της Καρπάθου, έχει και αυτή τη δική της αξία. Είναι δική μας επιλογή να βιώνουμε τα γλέντια μας, αλλά και να τα κατανοούμεμελετώντας τα και καταγράφοντάς τα. Οι ερευνητές και μελετητές μπορούν να προσθέσουν τη δική τους επιστημονική συνεισφορά.

Αναμφίβολα, όλες οι εκφάνσεις της παράδοσης μας, συμπεριλαμβανομένου και του γλεντιού,  παραμένουν βασικοί συνδετικοί κρίκοι της κοινότητάς μας αλλά και του νησιού μας ολόκληρου! Για το λόγο αυτό θα φροντίζομε να φιλοξενούνται στις «στήλες» της εφημερίδας μας.

Μανόλης Μ. Τσαγκάρης

Υ.Γ. Το ηχογραφημένο γλέντι βρίσκεται στη σχετική σελίδα του αρχειακού υλικού της Apella Nota: https://www.karpathos.net/924 . Απολαύστε το!

 

  1. Χαρακτηριστική μαντινάδα του Μιχάλη Μικρού-Μικροπανδρεμένου, 23/8/2019, Μερτώνας

Ακούστηκαν στο γλέντι …

Στο γλέντι ακούστηκαν πολλές αξιόλογες μαντινάδες. Ακολουθούν οι πιο χαρακτηριστικές (σε προσεχές άρθρο θα τις παραθέσουμε όλες):

  • Μέρος 1ο: Εισαγωγή — Σόλο Μανόλη και Μιχάλη Γεργατσούλη

  • Μέρος 2ο: Ξεκινά ο Ηλίας Αντιμησιάρης:
    Κράτα τον τον απλάτανο, πράσινο Παναγία,
    να ‘ρκούμεστε εις το δροσιό, και να ΄χομεν υγεία

  • Μέρος 3ο: Ξεκινά ο Μιχάλης Μικροπανδρεμένος:
    Φεύγουν τα χρόνια κι όλοι μας, σιγά σιγά γερνάμε,
    μα στου Μερτώνα τις δροσιές, πάλι ξαναγυρνάμε.
    Όλου του κόσμου τα λεφτά, και πάλι δεν εφτάνουν,
    για να αγοράσεις τη δροσιά, ετούτου τ’ απλατάνου.

  • Μέρος 4ο: Ξεκινά η Φωτεινή Σταματιάδη – Γεργατσούλη
    Οι τρείς κι κούκοι είμαστε και χτές εις τη παρέα,
    μα όμως επεράσαμε, εχτές πολύ ωραία.
    Γι’ αυτό και ‘μείς και σήμερα, πάλι κι οι τρείς και οι κούκοι,
    γιατί το γλέντι το καλό, δε γίνεται μπουλούκι!
    Βοήθα Μερτωνίτισσα, να ‘ρχουτε κάθε χρόνο,
    μόνο με υγεία και χαρά, χωρίς κανένα πόνο.
  • Ο Ηλίας Αντιμησιάρης:
    Χαίρομαι μ΄όλη τη καρδιά και θα το πώ και πάλι,
    που οι νέοι μας επάξια, κρατούσι τη σκυτάλη!
    Σα της Αγίας Τράπεζας, τ’ ακοίμητο φανάρι,

    να τα κρατάτε πάντοτε, τη πένα και δοξάρι.
  • Ο Βασίλης Μικροπανδρεμένος:
    Ενα μονάχα θα σου πω, κι εμείς δε το ξεχνούμε,
    που από μικρούς μας ήβαζες, μαζί σου να γλεντούμε
  • Ο Νίκος Ζανάκης:
    Εσύ σαι ο απλάτανος, κι εμείς τα φυλλαράκια,
    που προσπαθούμε να ΄μεστε, σωστά (ν) Απεριτάκια!
    [Ρίξε μια πέτρα στο γυαλό, κι α δε βραχει δε σ’ αγάπω] 
  • Ο Γιώργος Χατζηαντωνίου:
    Τι πιο τρανό παράδειγμα, απού θωρείς ετούτο,
    που βλέπεις πάππου λυριστή, και εγγονό λαούτο!
    [Στα όρη βγαίνω και θωρώ, το κόσμο το προσωρινό]
  • Μέρος 5ο: Ξεκινά ο Μιχάλης Μικροπανδρεμένος:
    Ενα θερμό ευχαριστώ, στη κάθε μια κυρία,
    για τα γλυκά κεράσματα και τα ποτά τα κρύα.
    Εις το Μερτώνα να ‘ρθωμε, γυρεύγομε αιτία,
    και σεις την ομορφήνατε, απόψε τη πλατεία.
  • … 
  • Μέρος 6ο: Τραγουδά ο Μιχάλης Μικροπανδρεμένος:
    Ολο το κόσμο το γύρισα, χώρα καμμιά δε το ‘χει,
    του απλατάνου τη δροσιά, σε τούτο το μετόχι!
    Σε όσους θε να φύ (γ)ουσι, ώρα καλή μπροστά τους,
    να ‘ναι η Μερτωνίτισσα, πάντα βοήθεια τους!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s